6214. พระราชประเพณีลับ…พิธีโบราณที่สืบต่อกันมาทุกยุคสมัย “พิธีลักพระศพ”

วันที่ประชาชนหลั่งน้ำตาทั่วฟ้าเมืองไทย เคลื่อนตัวอย่างช้าๆ พร้อมการซ้อมริ้วขบวนในพระราชพิธีอย่างยิ่งใหญ่ เพื่อความพร้อมในวันจริง คือ ๒๖ ต.ค. ๖๐ แต่ใครจะรู้บ้างว่า มีพิธีหนึ่งที่ทำกันมาเป็นประเพณีลับ ตั้งแต่สมัยโบราณ นั่นคือประเพณี “ลักพระศพ” หรือ “ลักศพ” โดยรายละเอียดลองไปอ่านกันดีกว่าครับ

ลักพระศพ หรือ ลักศพ เป็นศัพท์ที่ใช้เรียกขั้นตอนหนึ่งของพระราชพิธีพระบรมศพ และพระศพเจ้านายในส่วนของการเตรียมการก่อนวันถวายพระเพลิง หรือพระราชทานเพลิง โดยทางเจ้าพนักงานที่รับผิดชอบ จะอัญเชิญพระบรมศพ หรือ พระศพ จากที่ประดิษฐานไปในเวลากลางคืนโดยที่ไม่มีใครทราบว่าไปที่ไหน หรือเวลาใด โดยมาทางพระราชยาน หรือ ยานพาหนะ เพื่อไปยังสถานที่ใดสถานที่หนึ่ง เพื่อจะตั้งรอริ้วขบวนงานพระราชพิธีที่จะเกิดขึ้นในเวลาเช้า

ทำให้แท้จริงแล้ว วันพิธีจริงไม่ได้เชิญพระบรมศพลงพระบรมโกศ พระบรมศพจะถูกอัญเชิญโดยธรรมเนียมที่เรียกว่า “ลักพระศพ” ไปยังพระเมรุมาศในคืนก่อนหน้านั้นแล้ว ส่วนพระบรมโกศที่แห่ไปนั้น ทางการจะใช้คำว่า ขบวนพระราชอิสริยยศ ประกอบขึ้นเพื่อเป็นเกียรติยศเต็มสูงสุด ตามโบราณราชประเพณี

หรือเรียกง่ายๆ “ลักพระศพ” คือธรรมเนียมโบราณการเคลื่อนย้ายศพเจ้านายในยามวิกาล กระทำการเป็นการภายใน ไม่บอกให้ใครรู้ ไม่มีหมายกำหนดการ แต่สามารถบันทึกเหตุการณ์เป็นจดหมายเหตุได้

ส่วนในพระโกศที่แห่ไปนั้นก็ใช่ว่าจะเป็นพระโกศเปล่า โดยภายในจะมีการบรรจุดวงพระชะตาของพระองค์ท่านไว้ภายในนั่นเอง

ทั้งนี้ทั้งนั้นธรรมเนียมการปฏิบัติเกี่ยวกับพระบรมศพ และพระศพของพระมหากษัตริย์นั้นได้มีการเปลี่ยนแปลงไปมากจากอดีต มีประเพณีโบราณ และพิธีกรรมต่างๆ ยกเลิกไป และที่เห็นได้ชัดนั่นคือ มีการนำหีบมาใช้ทรงพระศพแทนการใช้พระโกศ

ดังนั้นเมื่อพระศพประดิษฐานลงหีบ พอถึงวันแห่จึงทำให้บนพระราชรถนั้นมีเพียงพระโกศเปล่า เนื่องจากพระมหาราชรถสร้างไว้ตั้งแต่ต้นกรุง ออกแบบให้วางเฉพราะพระโกศเท่านั้น หีบทรงพระศะจึงไม่สามารถวางบนพระมหาราชรถได้ เจ้าพนักงานจึงต้องทำการลักพระศพไปก่อนในเวลากลางคืน โดยอัญเชิญหับของพระศพเข้าไปยังรถตู้ยรต์พระที่นั่ง จากนั้นจึงตั้งขบวนเคลื่อนไปยังท้องสนามหลวง พอถึงก็จะชักพระศพขึ้นไปยังพระเมรุเพื่อรอริ้วขบวนพระราชพิธี ที่จะแห่พระโกศเปล่าตามมาในภายหลังดังหมายกำหนดการณ์

หมายเหตุสำคัญ ที่ต้องให้มีการลักพระศพนั้น เป็นเพราะว่า หากอัญเชิญพระศพจากวังไปยังที่ตั้งกระบวนภายในวันเดียวกัน อาจจะไม่สะดวกต่อการตระเตรียมกระบวนซึ่งต้องใช้ผู้คนและเครื่องประกอบพิธีประกอบอิสริยยศอีกจำนวนมาก อันอาจจะทำให้เกิดการล่าช้าต่อพระราชพิธีที่จะกระทำในลำดับต่อไป เพื่อความสะดวกต่อการเตรยมงานพระราชพิธีที่จะมีในวันรุ่งขึ้น จึงต้องเคลื่อนย้ายพระบรมศพก่อน จนเกิดคำว่า “ลักพระศพ” ขึ้นมาตามพระราชประเพณี

อ้างอิงข้อมูลจาก – digi.library.tu.ac.th , th.wikipedia.org

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: ถ้าจะก๊อปกรุณาให้เครดิตท่านเจ้าของบทความ